Het paard als spiegel van de ziel...
Vroeger zeiden we vaak: ''paarden zijn de spiegel van de ziel.'' Sommige mensen vonden dat wat zweverig, maar inmiddels blijkt uit wetenschappelijke onderzoeken dat dit klopt. Ik denk dat iedere ruiter wel weet dat het paard erg gevoelig is voor hoe de ruiter zich voelt. Maar vaak weten we niet hoe we hier dan mee om moeten gaan. Stel, je bent erg gespannen, ga je dan op je paard zitten of juist niet? Meestal voel je je na het trainen met je beste vriend veel beter, dus dan valt er wat voor te zeggen om het dus wél te doen. Maar hoe ervaart jouw paard dat dan en is het wel prettig voor hem? En soms loopt het ook juist helemaal niet lekker en heb je er spijt van dat je je paard hebt 'opgezadeld' met jouw spanning...
De wedstrijd...
En dan hebben we ook nog de wedstrijdsituatie. Je gaat op wedstrijd en je bent gespannen, je hartslag is hoger en je bent snel wat geïrriteerd. Je paard wil niet laden, file op de weg en dus weer kort losrijden. Uiteraard is je paard tijdens het losrijden super kijkerig, bovenop al die andere frustratie dingetjes. En zodra je dan je proef gaat rijden, krijg je pap in de benen en krijg je een soort black-out in je hoofd... Je hoort de voorlezer niet meer en vergist je in de lijnen. Wat een vervelende ervaring zo, voor jouzelf , maar ook voor je paard... En wat krijgt je paard hier dan precies van mee? En hoe kun je dit in hemelsnaam voorkomen??
het antwoord: hartcoherentie
Wat is hartcoherentie?
Het Heartmath instituut heeft 15 jaar lang onderzoek gedaan naar hoe ons lichaam werkt en hoe we optimaal kunnen presteren. Als je hart, je hersenen en je zenuwstelsel optimaal met elkaar samenwerken, dan heet dit coherentie. Coherentie wordt ook wel ‘’flow’’ genoemd en zorgt ervoor dat jij kunt pieken. Als je in de flow bent, denk je niet meer aan negatieve dingen want je bent helemaal in het moment en bezig met goed rijden. Maar als je gestrest en gespannen bent, kun je je nooit goed concentreren op je rijden, en ga je in de overlevingsstand.
Je doet dan maar wat… en hoopt dat er niet teveel fout gaat...
Als je dus leert om op het juiste moment coherent te worden, kom je automatisch in de flow en kan je dus een goede wedstrijd rijden. En nog met plezier ook. Je leert dus om je hersenen en je hart optimaal te laten samenwerken, daar zit de kracht!
Wat doet hartcoherentie nog meer?
Negentig procent van de Nederlanders ervaren tachtig procent van de tijd stress in de huidige maatschappij. Het gevolg is dat je hoge concentraties adrenaline en cortisol in je lichaam produceert. Hierdoor kom je niet in homeostase, en hierdoor werken je hersenen en hart ook niet meer samen in de communicatie. Als je vijf minuten hartcoherentie traint, zorg je dat jouw immuunsysteem zes uur lang op topniveau functioneert. Jouw lichaam gaat in homeostase, dat wil zeggen dat het lichaam zich veilig voelt en zich nu kan wijden aan het onderhouden van organen, en alle cellen in het lijf schoonmaakt en repareert. Je verjongt dus, maar er gebeurt nog meer:
Je herstelt de communicatie tussen hersenen en hart.
Wist je dat je hart 10.000 keer meer informatie naar je hersenen stuurt, dan je hersenen naar je hart? Dit noemen we jouw ''intuïtie''.
Wanneer er cortisol wordt geproduceerd en je dus gestrest bent, komt de informatie van je hart niet meer aan in je hersenen. Want je hersenen hebben zich daarvoor dan afgesloten. Door hartcoherentie toe te passen, herstel je dit meteen. Je gaat dus in alle opzichten weer fijner in je vel zitten en jouw intuïtie staat weer "aan".
Wat krijgt je paard mee van jouw spanning?
De ''Heartmath Institute doet al sinds de jaren negentig onderzoek naar ons hart en alles er omheen. Ook onderzochten ze hoe wij connecten met paarden en hoe de paarden dit ervaren. Paarden voelen ons hartritme en zij nemen ons hartritme ook echt over, blijkt uit onderzoek. Dus als wij ons gespannen voelen, dan voelen paarden zich ook gespannen doordat zij ons hartritme overnemen.
Hartritme en hartcoherentie
Hartritme is overigens iets anders dan hartslag. In jouw hartritme valt af te lezen welke emotie jij op dat moment voelt. Hartritme ontstaat door jouw in- en uitademing. Wanneer je inademt, gaat je hartslag omhoog. Wanneer je uitademt, gaat hij omlaag. Als je heel ontspannen en/of blij bent, dan krijg je hele mooie golven die gelijkmatig zijn. Bijvoorbeeld: bij inademen is je hartslag 75, bij uitademen is hij 55. Jouw hartslag is dan gemiddeld 65. Maar wanneer je gespannen bent, schiet jouw hartslag van 96 naar 55, van 55 naar 95, weer naar 75 en dan 85 etc. Dan wordt het incoherent. En dan produceert je lichaam grote hoeveelheden cortisol en adrenaline, oftewel stresshormonen. Je kunt dan ook niet meer goed nadenken, want je hersenen sluiten het gedeelte waarin jij kunt nadenken, af. Je krijgt chaotische gedachten of je gaat malen. Jouw paard voelt zich dan precies hetzelfde als jij, omdat hij het overneemt in zijn hartritme. En dan zie je dus dat je paard gaat schrikken, gespannen is, alleen nog maar hard wil lopen of helemaal niet meer wil lopen. Dit is voor paarden echt vervelend, maar ook voor óns als we dit niet weten en compleet vastlopen.
Wanneer je angst hebt gekregen tijdens het rijden, gebeurt er eigenlijk precies hetzelfde. Jouw paard neemt jouw angst over en dit kun je dus terug zien als je dit meet. Een hartslagmeter laat dit niet zien, omdat deze alleen de hartslag en niet het hartritme meet.
Het heeft dus geen enkele zin om met angst op je paard te gaan zitten, want dat maakt het alleen maar erger. Daarom zeg ik ook altijd: jezelf dwingen of even doorzetten is NIET de oplossing. Want jouw paard wordt ook angstig en gaat zich zo gedragen, waardoor het alleen maar spannender wordt voor jou, en soms ook gevaarlijk. Een paard die bang is, maakt rare sprongen.
De oplossing: leer hartcoherentie toepassen
Ik heb inmiddels vijftien jaar ervaring in het toepassen van hartcoherentie en ben sinds 2025 hartcoherentiecoach geworden. Ik heb mijn opleiding gevolgd bij Heartmath Europe, een organisatie die veel onderzoek doet naar hartcoherentie en de effecten. Kijk zelf eens naar de resultaten van hartcoherentie: https://www.heartmath-europe.com/nl/info/resultaten-onderzoek
In Nederland is er ook al veel onderzoek gedaan naar de effectiviteit van hartcoherentie. Zowel bij de politie als bij het leger is er succes geboekt met deze methode. 60.000 politieagenten hebben inmiddels een hartcoherentie training gehad en de resultaten zijn enorm goed. De agenten rapporteerden dat zij veel beter konden blijven nadenken als er een levensbedreigende situatie ontstond en daardoor konden ze beter de-escalerend werken. Herstellen van dit stress moment ging veel sneller. In de oude situatie zonder hartcoherentie kon je zien dat er na 24 uur nog steeds stress in het lichaam zat. Maar bij de agenten die hartcoherentie hadden toegepast, duurde dit slechts een uur. En uit onderzoek bleek dat zelfs twee jaar later de agenten nog steeds voordeel hadden van deze methode in hun dagelijks leven en op het werk.
mijn ervaringen met ruiters en hartcoherentie
Regelmatig word ik gebeld of gemaild door mensen die door angst niet meer durven rijden of nog wel rijden maar daar totaal geen plezier meer aan beleven. Nadat ik in kaart heb gebracht waar de angst is ontstaan, maken we een persoonlijk plan. Ik geef je huiswerk mee om alvast te gaan oefenen met de hartcoherentie technieken. De coaching kan online als je verder weg woont. Als je er klaar voor bent, spreken we een training af met je paard en brengen we al het geleerde in de praktijk. Mijn ervaring is dat ik met twee of drie coaching sessies al een heel eind kom. Hartcoherentie is simpel, vergt weinig tijd en je kunt het ook zonder mij toepassen om ervan te blijven profiteren. En het mooiste is dat je de connectie met je paard enorm verdiept. Je paard zal er ook op vooruit gaan als jij beter in je vel zit en stressvrij in het zadel klimt!
hartcoherentie traject
Soms is werken aan angst met rijden niet genoeg en wil je ook in je dagelijks leven veranderingen aanbrengen. Misschien ben je vastgelopen, heb je een burn out of zit je hier tegenaan of je wil niet meer met stress leven. Ik zie vaak dat de angst tijdens het rijden zijn oorsprong vindt in te hoge stress levels in het dagelijks leven. Dan ga je dus bepaalde angsten ontwikkelen. Angst tijdens het auto rijden is ook een veel voorkomend probleem. De oplossing ligt dan vooral in het aanpakken van de dagelijkse stress, die inmiddels als normaal aanvoelt voor jou.
Wist je dat in Nederland 89% van de werkende mensen voortdurend te hoge stress levels heeft? Dat 80% van alle ziekten en ongevallen stress-gerelateerd zijn? We zijn zo gewend aan hoge stress levels, dat we het niet eens meer in de gaten hebben. Maar de gevolgen voor onze fysieke en mentale gezondheid zijn enorm. Ook de keuzes die we dagelijks maken, worden door stress beïnvloed. Kortom: je leeft eigenlijk niet het leven dat je zou willen leven, maar je weet ook niet goed hoe je dit moet veranderen.
Het hartcoherentietraject is levens veranderend, ik zie het elke keer weer gebeuren. Je wordt weer jezelf, jouw authentieke IK. Je leert om weer voor jezelf te kiezen, om jezelf op nummer één te zetten.
Zodra je dit traject start, gaan we jouw leven in kaart brengen door jouw energielandschap samen te bepalen. Dit landschap helpt jou om te bepalen of en vooral wanneer je vaak negatieve emoties ervaart door stress. Ook gaan we kijken waar jij je energielekken hebt zitten. Deze lekken zorgen ervoor dat je midden op de dag opeens nergens meer energie voor hebt omdat je op een bepaalde situatie bent leeg gelopen. Zodra we zo'n leegloper hebben geïdentificeerd, kunnen we deze gaan aanpakken. En zo versterk jij je veerkracht en ga je werken aan een goed energieniveau.
We brengen ook in kaart wat jou juist energie geeft, want dat zijn de dingen waar jij blij van wordt. Soms kan dit ervoor zorgen dat je een andere carrière gaat kiezen, dat je eindelijk iets gaat doen waar je blij van wordt. Het geeft jou inzicht in jezelf en wat jouw passie is. Door een laag energieniveau is het moeilijker om helder te denken, maar zodra je een goed energieniveau bereikt, lukt helder nadenken opeens weer en zie je wat je eerst niet zag. Het traject is echt levensveranderend!
Slecht slapen wordt meestal veroorzaakt door te hoge cortisol levels in je bloed overdag. Jouw lichaam is dan in de overlevingsstand en maakt daardoor geen slaaphormonen meer aan. Want slapen is niet echt handig als het lichaam denkt dat er levensgevaar is. En als je chronisch slecht slaapt, beïnvloedt dat werkelijk alles. Het voelt dan alsof je niet meer uit die vicieuze cirkel kan komen. Het leven wordt dan een enorme last...
Heb je interesse in het hartcoherentietraject, mail me dan even of stuur een whatsapp bericht, mijn contactgegevens staan onderaan de pagina. Maar je kunt het traject ook direct aanschaffen, ik geef je dan een mooie korting:
trudeke
Sinds ik het HC traject bij Barbara heb gevolgd, heb ik in het dagelijks leven veel meer rust en innerlijke balans. En de naam van de biofeedback apparatuur, ''innerbalance'', dekt volledig de lading.
Het voelt een beetje alsof ik mijn eigen omgekeerde ''paniekknop'' heb gekregen- stressvolle of onverwachte situaties brengen me minder snel van mijn stuk en ik vind mijn rust makkelijker terug. Mijn paarden merken die verandering ook, vooral bij mijn sensibele merrie zie ik een groot verschil: Ze is meer ontspannen en de problemen worden minder. Mijn eigen rust werkt namelijk direct door in onze samenwerking en het vertrouwen tussen ons. Als ik eerder weleens mijn geduld verloor bij de merrie en boos werd, kan ik nu rustig blijven en daardoor goed blijven nadenken in plaats van meegaan in haar stress.
Nicky
Toen ik aan het hartcoherentie traject begon, leefde ik eigenlijk vooral op de automatische piloot, in een soort tunnelvisie. Ik was altijd maar bezig met werk en als ik niet aan het werk was, zocht ik wel een andere bezigheid zoals shoppen of iets anders en vluchtte daardoor ook een beetje weg van mijn eigen gevoelens en de realiteit. Ik stond nauwelijks stil bij mezelf en bij de vraag waar ík nu echt gelukkig van werd.
Tijdens het traject heb ik veel nieuwe inzichten over mezelf gekregen. Barbara heeft mij geholpen om de rust in mezelf terug te vinden en bewuster te worden van mijn gevoelens, grenzen en de keuzes die ik maak. Een van de belangrijkste dingen die ik heb geleerd, is dat de wereld niet vergaat als ik af en toe voor mezelf kies. Juist door beter naar mezelf te luisteren, ben ik bewuster gaan leven en durf ik keuzes te maken die echt bij mij passen.
Veerle
Ik heb een verkort hartcoherentie traject voor sporters gedaan omdat ik lid ben van het Talentenplan Zuid-Holland. Barbara heeft voor ons het ''Hartcoherentie Performance Plan'' geschreven. Met dit plan leer je om hartcohereetie dagelijks toe te passen. Ik heb er veel aan, zowel bij het rijden als op school. Als ik veel toetsen heb, raak ik een beetje in paniek en lukt niks meer. Zodra ik hc heb gedaan, ben ik weer rustig in mijn hoofd en word ik weer productief in plaats van malen over alles. Als ik een stress dag heb gehad op school, kan ik door hc alles loslaten en me focussen op mijn pony en de training. Ook op wedstrijd helpt het enorm, ik dacht dat ik weinig last had van wedstrijdspanning maar merk nu pas dat ik dat dus wél had. Ik rij nu een stuk fijner mijn parcours.