Waarom rijden we zo graag paard?

Als ik op de gemiddelde wedstrijd kom, vraag ik me dat echt af. Er is vaak een negatieve sfeer en de paarden zijn bijna allemaal gespannen. Komt dat dan alleen door de druk van de wedstrijd, dat zowel mens als dier gespannen is..? Het is natuurlijk wel zo, dat het paard door middel van het hartritme [ anders dan de hartslag, kijk op de pagina'' hartcoherentie''] de emoties van de ruiter niet alleen voelt, maar ook ervaart. En de meeste ruiters zijn op wedstrijd zeer gespannen. Je paard voelt ook de spanning bij de andere paarden, en als kuddedier zal je paard hier ook gespannen door worden. Als een ruiter gespannen is, zal deze niet goed meer leiding kunnen geven aan het paard, waardoor deze zich onveilig gaat voelen. Tel alles bij elkaar op en je hebt de garantie dat je in deze situatie zeker niet optimaal kunt presteren én je paard wordt aangetast in zijn welzijn. Dat laatste is vooral omdat een paard enorm veel stress ervaart als hij denkt dat hij in gevaar is.

Maar er speelt nog iets anders, wat naar mijn visie op de wedstrijd uitvergroot wordt: Het paard begrijpt ons vaak niet. Dit begint al in de dagelijkse training, wij geven hulpen en verwachten dan dat het paard meteen doet wat wij willen. Ik zeg altijd tegen mijn leerlingen: '' spreek jij paardentaal? Ik namelijk niet. En daarom ga ik er al vanuit dat het paard mij niet goed begrijpt als ik een hulp geef. Het is dan ook mijn verantwoordelijkheid om mezelf duidelijk te maken naar het paard toe, en niet die van het paard''

Trainen met vraag en antwoord om paardenwelzijn te garanderen

Als ik een vraag stel aan mijn paard, dan mag mijn paard een antwoord geven. Als dat antwoord niet het juiste is, vraag ik het nog een keer en eventueel nog een keer, tot ik het goede antwoord krijg en dan beloon ik hem meteen.

Dit heet: ''trainen met vraag en antwoord''.

Het paard mag dus zelf weten welk antwoord hij geeft, ook al is het het verkeerde antwoord. Als je je paard hiervoor niet de ruimte geeft, dan dwing je hem dus gewoon. In dit proces is het dus super belangrijk dat ik blijf controleren bij mezelf of ik wel duidelijk ben met mijn hulpen. En daar komt een stukje wetenschap om de hoek kijken. Want hoe leert mijn paard eigenlijk? Als een mens?

De klassieke rijkunst is hierop afgestemd, omdat 300 jaar geleden nog geen wetenschappelijk onderzoek gedaan is naar de psyche van het paard. Maar in 2008 werd er een groot onderzoek gepresenteerd over de psyche en het leersysteem van het paard. De Australiër Andrew mcLean deed vijf jaar lang onderzoek naar paarden. Hij gebruikte hiervoor vijftig paarden en deed echt allerlei onderzoeken naar de werking van de hersenen. 

Als lid van het KNHS Trainersplatform kreeg ik in 2010 training van Andrew zelf. Ik was meteen enthousiast en ben zijn werk gaan bestuderen. Zodra ik zijn manier van trainen goed begreep en onder de knie kreeg, merkte ik dat de paarden in mijn trainingen veel beter leerden én met veel minder stress. Ik bemerkte ook dat ik bijna geen verzet meer tegenkwam. En als ik wel verzet bij een paard tegenkwam, dan kon ik dat verklaren. Want meestal had een paard dan ergens last van en kon hij het gevraagde niet. Ik realiseerde mij dat ik voor het eerst in mijn carrière pas echt goed kon beoordelen of een paard begreep wat ik wilde, en of hij het gevraagde wel KON uitvoeren. En dat is een hele geruststelling, want op deze manier kan ik paardenwelzijn echt veel beter garanderen. En ik vind dat, wij trainers, dat aan de paarden verplicht zijn. Deze mooie, edele dieren zijn altijd geduldig met ons en nemen ons onze fouten vaak niet eens kwalijk. Daar kunnen wij als mens echt een voorbeeld aan nemen!